ความเสี่ยง Geopolitical Risk ของ Alibaba และกลุ่มเทคโนโลยีจีนที่มีเเนวโน้มเพิ่มขึ้น
การที่สหรัฐฯ ยกระดับกลยุทธ์ Tech War ขยายวงไปสู่ภาคความมั่นคงและโครงสร้างพื้นฐานพลังงานสะอาด ควบคู่ไปกับการลงดาบปรับเงินและขึ้นบัญชีดำทางทหารต่อ Alibaba รวมถึงเทคฯจีนรายอื่น ถือเป็นปัจจัยเร่งความเสี่ยงเชิงภูมิรัฐศาสตร์ครั้งใหญ่ที่ทำให้ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และจีนทวีความรุนแรงจนนำไปสู่มาตรการตอบโต้ทางเศรษฐกิจและการตัดขาดห่วงโซ่อัพเทคโนโลยีจากกันอย่างสิ้นเชิง
1. คดีค่าปรับ 600 ล้านดอลลาร์: ชนวนเหตุ “ภัยความมั่นคงและมาตรการคว่ำบาตร”
- คำสารภาพและข้อกล่าวหาร้ายแรง: Alibaba และ Ant Group ผ่าน AUS Merchant Services ยอมความจ่ายเงิน 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ หลังยอมรับว่าแพลตฟอร์ม com และ AliExpress ปล่อยให้มีการทำธุรกรรมสินค้าต้องห้าม เช่น สารเคมีตั้งต้นผลิตยาเสพติด และอุปกรณ์ผลิตยาปลอม กว่า 80,000 รายการ เข้าสู่สหรัฐฯ ช่วงปี 2016-2024
- จุดเปราะบางทางภูมิรัฐศาสตร์: ข้อกล่าวหานี้แตะประเด็นเปราะบางที่สุดของสหรัฐฯ คือ วิกฤตยาเสพติดและสารเคมีตั้งต้น คดีนี้จึงถูกใช้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ในมิติการเมืองเพื่อตราหน้าว่าบิ๊กเทคจีนเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงและสุขภาพของพลเมืองอเมริกัน ซึ่งจะทำให้ธุรกิจฝั่งอินเตอร์ของ Alibaba เผชิญต้นทุนด้าน Compliance ที่สูงขึ้นมากต่อจากนี้
2. Alibaba ฟ้องเพนตากอนในเรื่องการค้าบัญชีดำทางทหาร
- การตอบโต้ทางกฎหมายขั้นสุด: Alibaba ได้ยื่นฟ้องกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เพื่อเรียกร้องให้ถอนชื่อบริษัทออกจากบัญชีดำบริษัทที่สนับสนุนกองทัพจีน โดยระบุว่าการขึ้นบัญชีดำดังกล่าวเป็นการกระทำที่เผด็จการและไม่มีหลักฐานรองรับ
- ความเสี่ยงที่จะถูกแบนเด็ดขาด: การถูกจัดอยู่ในบัญชีดำนี้ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนสถาบันฝั่งตะวันตกอย่างรุนแรง และอาจเป็นบันไดขั้นแรกที่นำไปสู่การคว่ำบาตรขั้นเด็ดขาด เช่น ห้ามชาวอเมริกันลงทุน หรือตัดขาดจากระบบการเงินสหรัฐฯ การที่ Alibaba เลือกฟ้องร้องหน่วยงานความมั่นคงสูงสุดสะท้อนว่าบริษัทต้องยอมเปิดศึกแตกหักเพื่อปกป้องสิทธิ์
3. มาตรการแบน Inverter: ความขัดแย้งใหม่ด้านโครงสร้างพื้นฐานและพลังงานสะอาด
- Cybersecurity ในระบบไฟฟ้า: คณะกรรมการควบคุมการสื่อสารของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ กำลังร่างกฎหมายแบนการนำเข้าเครื่อง Inverter รุ่นใหม่ๆ จากจีน นำโดย Sungrow และ Huawei เนื่องจากกังวลว่ารัฐบาลจีนอาจใช้ช่องโหว่ทางไซเบอร์เจาะระบบเพื่อตัดไฟโครงข่ายพลังงานสะอาดและระบบกักเก็บพลังงานของสหรัฐฯ
- เดินตามรอยยุโรปและดันต้นทุนสูงขึ้น: มาตรการนี้เกิดขึ้นตามหลังสหภาพยุโรปที่แบนไม่ให้โครงการพลังงานที่ใช้เงินทุนสาธารณะหันไปใช้ Inverter ของจีน ซึ่งผู้เชี่ยวชาญคาดว่าจะส่งผลให้ต้นทุนพลังงานสะอาดของสหรัฐฯ สูงขึ้นและทำให้การเปลี่ยนผ่านพลังงานล่าช้าลง สะท้อนว่าความมั่นคงด้านโครงสร้างพื้นฐานกลายเป็นสมรภูมิใหม่ที่สหรัฐฯ พร้อมแลกด้วยต้นทุนที่สูงขึ้น
4. ภาพรวมเทคโนโลยีแผ่ขยาย และนโยบายตัดขาดทางเศรษฐกิจ
- แบนเทคโนโลยีแผ่ขยายวงกว้าง: นอกจาก Alibaba แล้ว สหรัฐฯ ยังเพิ่มรายชื่อบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำอย่าง Baidu ผู้นำด้าน AI และรถยนต์ไร้คนขับ และ BYD ยักษ์ใหญ่ยานยนต์ไฟฟ้า เข้าสู่บัญชีดำของเพนตากอนในข้อหาเชื่อมโยงกับกองทัพจีนเช่นกัน
- การยกระดับ China Initiative 2.0: แม้จะมีความพยายามจัดทำข้อตกลงสงบศึกการค้าชั่วคราวเพื่อลดอัตราภาษีลงบ้าง แต่สหรัฐฯ ยังคงใช้มาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงอย่างเข้มงวด และจำกัดวีซ่านักวิจัยชาวจีนอย่างรุนแรงเพื่อสกัดกั้นการร่วมมือด้าน R&D
- จีนโต้กลับผ่านสงครามแร่หายากและซูเปอร์คอมพิวเตอร์: ฝั่งปักกิ่งสั่งระงับและจำกัดการส่งออกแร่หายากไปยังบริษัทสหรัฐฯ ทันทีเพื่อตอบโต้เพนตากอน พร้อมกับการโชว์ศักยภาพสร้างซูเปอร์คอมพิวเตอร์ LineShine ทวงบัลลังก์อันดับ 1 ของโลกคืนจากสหรัฐฯ ยิ่งกระตุ้นให้เกิดภาวะระแวงและกดดันระหว่างประเทศรุนแรงขึ้น
มุมมอง InnovestX
สำหรับภาพรวมกลุ่มเทคโนโลยีจีน: เราประเมินว่า ปัจจัยมหภาคและความเสี่ยงจากความขัดแย้งระหว่างจีนและสหรัฐฯ ที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะกลายเป็นแรงกดดันหลักต่อบรรยากาศการลงทุนของหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีจีนในภาพรวม การแผ่ขยายของมาตรการกีดกันทางเทคโนโลยี ทั้งในมิติความมั่นคงทางไซเบอร์ โครงสร้างพื้นฐานพลังงานสะอาด และการขึ้นบัญชีดำทางทหารรายบริษัท จะทำให้นักลงทุนสถาบันระดับโลกเพิ่มความระมัดระวังและลดน้ำหนักการลงทุนในสินทรัพย์จีนเพื่อจำกัดความเสี่ยง ส่งผลให้เม็ดเงินลงทุนต่างชาติไหลเข้ากลุ่มเทคโนโลยีจีนชะลอตัวลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
Alibaba: ประเด็นข้อพิพาทและคดีความที่เกิดขึ้น ถือเป็นความเสี่ยงโดยตรงด้านกฎระเบียบ และกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจกดดันมูลค่าหุ้นในระยะสั้น โดยเฉพาะในช่วงที่บริษัทกำลังถูกจับตาอย่างเข้มงวดทั้งในด้านความมั่นคง ข้อมูล AI และการกำกับดูแลแพลตฟอร์ม
นอกจากนี้ ในเชิงปัจจัยพื้นฐาน Alibaba ยังคงเผชิญแรงกดดันรอบด้านจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่
- กำลังซื้อที่ชะลอตัวของเศรษฐกิจจีนภายในประเทศ ซึ่งกระทบต่อยอดขายอีคอมเมิร์ซหลัก
- ความกังวลของตลาดต่อต้นทุนการลงทุนด้าน AI ที่อยู่ในระดับสูง ท่ามกลางการแข่งขันที่ดุเดือด
- แรงขายทำกำไรและลดความเสี่ยงในหุ้นกลุ่ม China Internet จากกองทุนต่างชาติ
เราแนะนำให้ติดตามผลประกอบการงวด 2Q26 ของ Alibaba อย่างใกล้ชิด โดยประเด็นสำคัญคือบริษัทจะต้องแสดงให้เห็นว่า เม็ดเงินที่ลงทุนไปในเทคโนโลยี AI สามารถสร้างรายได้กลับคืนมาได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งหากตัวเลขดังกล่าวสะท้อนพัฒนาการเชิงบวกและสามารถชดเชยแรงกดดันด้านอื่นได้ ก็อาจเป็นปัจจัยช่วยให้ราคาหุ้นเริ่มสร้างฐานและฟื้นตัวได้ในระยะถัดไป
ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว
INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน
