PDF Available  
Macro Making Sense

พัฒนาการสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ล่าสุด ไทยเตรียมขยายเพดานหนี้สาธารณะ วิกฤตอาหารโลกและผลกระทบต่อภาคเกษตรไทย

By ดร.ปิยศักดิ์ มานะสันต์|20 Apr 26 7:00 AM
สรุปสาระสำคัญ

สรุปพัฒนาการสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ล่าสุด ไทยเตรียมขยายเพดานหนี้สาธารณะ วิกฤตอาหารโลกและผลกระทบต่อภาคเกษตรไทย

  • พัฒนาการสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ล่าสุด พัฒนาการสงครามอิหร่าน-สหรัฐฯ ล่าสุด (ณ วันที่ 18 เมษายน) มีทิศทางที่ผันผวนและยากคาดเดาอย่างมีนัยสำคัญ แม้วันที่ 17 เมษายนจะเป็นวันแห่งความหวัง เมื่อรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านประกาศเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ราคาน้ำมัน Brent Futures ปรับลดกว่า 10% มาที่ 89 ดอลลาร์ และตลาดหุ้นสหรัฐฯ พุ่งสู่ระดับสูงสุดใหม่ แต่ภายใน 24 ชั่วโมงถัดมา กองทัพอิหร่านกลับประกาศขัดแย้งว่าช่องแคบยังอยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพ พร้อมยิงใส่เรือบรรทุกน้ำมันโดยไม่แจ้งเตือน
  • INVX มองว่านี่คือตัวอย่างชัดเจนของ Multi-Principal Problem ที่หลังการลอบสังหาร Khamenei และการเสียชีวิตของ Larijani อิหร่านไม่มีผู้มีอำนาจตัดสินใจเพียงคนเดียว โดย IRGC กลายเป็นผู้ควบคุมอำนาจที่แท้จริงในทางปฏิบัติ ขณะที่การเจรจาก็ยังติดขัดในสองประเด็นหลัก คือช่องว่างด้านยูเรเนียม (สหรัฐฯ ต้องการยุติการเสริมสมรรถนะ 20 ปี อิหร่านเสนอ 5 ปี) และการปฏิเสธส่งมอบสต็อกยูเรเนียมออกนอกประเทศ ด้วยเหตุนี้ INVX จึงมีมุมมองในลักษณะ Wait and See โดยยังเชื่อว่าสงครามมีโอกาสสิ้นสุดหรือเข้าสู่ Effective Ceasefire ภายใน 4–6 สัปดาห์ เนื่องจากแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่อทุกฝ่ายยังสูงมาก แต่เส้นทางสู่จุดนั้นยากลำบากกว่าที่คาด โดยเฉพาะหากการเจรจาที่อิสลามาบัดในวันที่ 21 เมษายน ซึ่งตรงกับวันหมดอายุสงบศึก ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ ราคาน้ำมันอาจดีดกลับเกิน 100 ดอลลาร์ได้ทันที

  • ไทยเตรียมขยายเพดานหนี้สาธารณะ รัฐบาลไทยกำลังเดินหน้าขยายเพดานหนี้สาธารณะจาก 70% เป็น 75% ของ GDP ซึ่งจะเปิดพื้นที่กู้เงินเพิ่มได้กว่า 1 ล้านล้านบาท โดยมีแรงผลักดันหลักจากช่องว่างทางการคลังที่เหลือน้อยเพียง 2–3 แสนล้านบาท ประกอบกับหนี้สาธารณะที่อยู่ที่ 66% ของ GDP แล้วและมีแนวโน้มทะลุเพดาน 70% ภายในปี 2027 แม้ไม่มีวิกฤตพลังงาน

  • ในมุมมอง INVX การขยายเพดานหนี้ดังกล่าวมีความเหมาะสม แต่มีความเสี่ยงสำคัญสองประเด็นที่ต้องติดตาม ประเด็นแรกคือปฏิกิริยาของ Credit Rating Agencies หากความเชื่อมั่นสั่นคลอน Bond Yield ที่เพิ่งลงมาต่ำกว่า 2% อาจดีดกลับขึ้นและเพิ่มต้นทุนทางการเงินในวงกว้าง ประเด็นที่สองคือความขัดแย้งเชิงนโยบายระหว่างการขยายเพดานหนี้กับการขึ้น VAT เพราะแม้การขึ้น VAT จาก 7% เป็น 10% จะเพิ่มรายได้รัฐราว 300,000 ล้านบาท แต่จากการประมาณการผ่าน Macro Model ของ INVX พบว่าจะกด GDP ลง 0.9 p.p. บริโภคหดตัว 1.5% การลงทุนลดลง 1.8% และเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นอีก 1.0–1.1% ซึ่งอาจทำให้ตัวส่วน GDP โตช้ากว่าคาด และดันสัดส่วนหนี้ต่อ GDP สูงขึ้นเกินที่ประมาณการไว้ในที่สุด

  • วิกฤตอาหารโลกและผลกระทบต่อภาคเกษตรไทย วิกฤตสงครามในอ่าวเปอร์เซียส่งผลกระทบต่อระบบอาหารโลกรุนแรง เพราะประเทศในภูมิภาคนี้ครองส่วนแบ่งการส่งออกยูเรียโลก 30–35% ทำให้ราคายูเรียพุ่งขึ้นแล้วกว่า 70% ภายในไม่กี่สัปดาห์ และกระทบไทยโดยตรงในฐานะผู้นำเข้าปุ๋ยจากตะวันออกกลางสูงถึง 70% ของปริมาณนำเข้ายูเรียทั้งหมด บทเรียนจากวิกฤตรัสเซีย-ยูเครนปี 2022 ชี้ว่าพืชพลังงานอย่างปาล์มน้ำมัน อ้อย และยางพารา ได้รับอานิสงส์จากราคาที่พุ่งตามพลังงานจนชดเชยต้นทุนปุ๋ยได้ แต่ชาวนาซึ่งคิดเป็นเกือบ 40% ของเกษตรกรไทยกลับแบกภาระต้นทุนปุ๋ยที่เพิ่มขึ้นโดยไม่มีราคาขายที่ปรับขึ้นชดเชย วิกฤตครั้งนี้น่ากังวลเพราะต้นทุนค่าปุ๋ยจะสูงขึ้น ทำให้เกษตรกรลดการใช้ปุ๋ยลงจนส่งผลต่อปริมาณผลผลิตโดยตรง ซ้ำเติมด้วย El Niño ที่กำลังจะมาเพิ่มความเสี่ยงภัยแล้งในภาคเกษตรหลัก ทั้งนี้ INVX วิเคราะห์ว่ากลุ่มที่จะได้รับผลกระทบหนักที่สุดยังคงเป็นชาวนาผู้ปลูกข้าว ซึ่งเป็นทั้งกลุ่มที่เปราะบางที่สุดและใหญ่ที่สุดในภาคเกษตรไทย
Author
Slide3
ดร.ปิยศักดิ์ มานะสันต์

หัวหน้านักวิจัยเศรษฐกิจ

Most Read
1/5
Related Articles
Most Read
1/5