อิหร่านเล็งปิดช่องแคบ Hormuz เพื่อตอบโต้ ความกังวลคงขับเคลื่อนราคาน้ำมัน
รัฐสภาอิหร่านพิจารณาการปิดช่องแคบ Hormuz เป็นหนึ่งทางเลือกในการตอบโต้การรุกราน โดยการตัดสินใจปิดจะขึ้นกับความรุนแรงของสถานการณ์ (Reuters) หลังความตึงเครียดเพิ่มขึ้นจากการโจมตีตอบโต้กับอิสราเอลและปธน. ทรัมป์เผยประสบความสำเร็จในการโจมตีโครงการนิวเคลียร์ 3 แห่งของอิหร่านแล้ว (Bloomberg) ท่ามกลางปัจจัยพื้นฐานที่อ่อนแอ IEA ลดประมาณการเติบโตอุปสงค์น้ำมันโลกปี 2025 เหลือ +720kBD หลังพบการส่งมอบน้ำมันช่วง 2Q25 ของสหรัฐฯ และจีนอ่อนแอลง โดยเฉพาะจีนที่ระยะต่อไปมีแนวโน้มนำเข้าน้ำมันดิบลดลงปริมาณสต็อกที่อยู่ในระดับสูงซึ่งประเมินจากปริมาณนำเข้าช่วง มี.ค.-เม.ย. 2025 ที่สูงแม้อุปสงค์ในประเทศอ่อนแอ และปริมาณน้ำมันดิบเข้าโรงกลั่นที่อยู่ในระดับต่ำที่สุดนับตั้งแต่ ส.ค. 2024 เนื่องจากอยู่ในช่วงฤดูปิดซ่อมบำรุง (OilPrice.com)
มองราคาน้ำมันดิบคงเคลื่อนไหวตามปัจจัยเชิง Sentiment ท่ามกลางสถานการณ์ที่ยังดำเนินต่อ และเริ่มเห็นผลกระทบต่อการเดินเรือผ่านช่องแคบ Hormuz จากสัปดาห์ก่อนจำนวนเรือบรรทุกน้ำมันเปล่าเฉลี่ยไปสู่ 8 ประเทศส่งออกน้ำมันในตะวันออกกลางลดลงเหลือ 712 ลำ ต่ำที่สุดนับตั้งแต่ปี 2021 (Platts) และ CEO Shell เผยอุตฯ น้ำมันและก๊าซฯ มีท่าทีกังวลอย่างมากต่อการเดินทางในบริเวณดังกล่าว (Reuters) และค่าระวางเรือบรรทุกน้ำมันบนเส้นทางดังกล่าวปรับขึ้นราวสองเท่า (OilPrice.com) แม้เชิงพื้นฐานของตลาดน้ำมันจะอ่อนแอ (Figure 2) จากอุปสงค์ที่มีแนวโน้มเติบโตลดลงและเติบโตน้อยกว่าอุปทาน หากสถานการณ์คงดำเนินต่อ เชิงกลยุทธ์ สำหรับผู้ที่รับความเสี่ยงได้สูง พิจารณาเก็งกำไรระยะสั้น PTTEP และ PTT ซึ่งเป็นผู้ได้ประโยชน์จากราคาน้ำมันดิบที่ปรับขึ้น และระมัดระวังการลงทุนธุรกิจค้าปลีกน้ำมันจากค่าการตลาดที่ได้รับผลกระทบจากราคาน้ำมันโลกที่ปรับขึ้น และทำให้ กบน. ปรับลดอัตราเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ จากดีเซลเป็นครั้งที่ 4 ใน มิ.ย. 2025 ลดการเก็บเงินรวม 2.75 บาท/ลิตร ทำให้กองทุนฯ ต้องพลิกสนับสนุนดีเซลครั้งแรกในรอบ 10 เดือนที่ 0.35 บาท/ลิตร (Figure 3) ซึ่งเป็นปัจจัยกดดันต่อสภาพคล่องกองทุนน้ำมันฯ ประเมินจะกระทบเงินไหลเข้าราว 207 ลบ./วัน เหลือราว 57 ลบ./วัน
อุปทานน้ำมันสำเร็จรูปเสี่ยงตึงตัวจากสถานการณ์ตะวันออกกลาง ดีเซลโดดเด่นที่สุด
โรงกลั่นของอิสราเอลหยุดการผลิตทั้งหมดซึ่งมีกำลังการผลิตรวม 307kBD หลังถูกโจมตีและอยู่ระหว่างซ่อมบำรุงซึ่งคาดจะกลับมาผลิตได้ในอีกไม่กี่สัปดาห์ ทำให้อิสราเอลพลิกเป็นผู้นำเข้าสุทธิน้ำมันสำเร็จรูป โดยเฉพาะดีเซลที่มีความจำเป็นสำหรับการเดินทางและมีความต้องการเพิ่มเติมสำหรับผลิตไฟฟ้า ขณะที่โรงกลั่นอิหร่านที่มีกำลังการผลิต 2.2MBD มีความเสี่ยงจะถูกโจมตี (Platts)
ในระยะสั้นอุปทานน้ำมันสำเร็จรูปจะตึงตัวมากขึ้นจากความเสี่ยงต่ออุปทานน้ำมันสำเร็จรูปในตะวันออกกลางจากอิสราเอลและอิหร่านที่เสี่ยงจากการโจมตีตอบโต้ และความเสี่ยงต่อการลำเลียงน้ำมันสำเร็จรูปผ่านช่องแคบ Hormuz ไปสู่ภูมิภาคอื่นๆ รวมถึงยุโรปซึ่งมีการบริโภคดีเซลสูงและมีความอ่อนไหวต่ออุปทานซึ่งมีสัดส่วนนำเข้าน้ำมันสำเร็จรูปจากตะวันออกกลางราว 13.5% (Figure 5) และซ้ำเติมภาวะปัจจุบันที่สต็อกน้ำมันสำเร็จรูปอยู่ในระดับต่ำเช่นเดียวกับสหรัฐฯ (Figure 6) ท่ามความต้องการที่สูงเนื่องจากอยู่ในฤดูขับขี่ มองเป็นบวกต่อธุรกิจโรงกลั่น ระยะสั้นชอบโรงกลั่นที่มีสัดส่วนดีเซลสูง โดยค่าการกลั่นล่าสุดยังทรงตัวในระดับสูงที่ระดับ US$6/bbl (Figure 7) และราคาน้ำมันสำเร็จรูปปรับขึ้นโดดเด่น โดยเฉพาะดีเซล (Figure 8) เชิงพื้นฐาน ทยอยสะสม BCP ที่มีการกระจายความเสี่ยงเชิงธุรกิจและมีสัดส่วนการผลิตดีเซลสูง มีความเสี่ยงจากตะวันออกกลางต่ำกว่าโรงกลั่นอื่นๆ เพราะพึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกไกลในสัดส่วนสูง และได้ประโยชน์จากราคาก๊าซฯ ยุโรปที่ปรับขึ้นจากความเสี่ยงอุปทาน LNG จากการ์ตาที่เสี่ยงชะงัก ขณะที่อุปสงค์เร่งตัวในระยะสั้นจากการเผชิญคลื่นความร้อนในหลายภูมิภาค
ความเสี่ยง: เศรษฐกิจโลกที่ผันผวน, สถานการณ์ในตะวันออกกลาง, การเมืองในประเทศ, นโยบายพลังงานของใหม่สหรัฐฯ และของไทย, รัสเซีย-ยูเครน, นโยบายการผลิตของ OPEC+
