จีนออกนโยบาย AI+การบริโภค เพื่อผลักดันให้ AI เข้าไปอยู่ในสินค้า บริการ ค้าปลีก อีคอมเมิร์ซ โลจิสติกส์ และชีวิตประจำวัน โดยมาตรการสำคัญคือเงินสนับสนุนสินค้าอัจฉริยะ ดอกเบี้ยเงินกู้ผู้บริโภค และการสร้างพื้นที่ทดลองใช้งาน AI ประเมินผู้ได้ประโยชน์คือแพลตฟอร์มที่มีข้อมูลและฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ เช่น Alibaba, Tencent, JD.com, Meituan, Douyin และ Xiaohongshu โดยธีมนี้เป็นบวกระยะกลาง แต่ต้องติดตามว่าการใช้ AI จะช่วยเพิ่มยอดขายและลดต้นทุนได้จริงแค่ไหน
จีนออกมาตรการ AI+การบริโภค หนุนการบริโภคในประเทศ

1) ประเด็นหลัก: รัฐบาลจีนใช้ AI เป็นเครื่องมือกระตุ้นการบริโภค
- จีนประกาศแนวทางเร่งพัฒนา “AI+การบริโภค” โดยกระทรวงพาณิชย์และอีก 7 หน่วยงานต้องการผลักดันให้ AI เข้าไปอยู่ในสินค้า บริการ ร้านค้า อีคอมเมิร์ซ โลจิสติกส์ การท่องเที่ยว การศึกษา และสุขภาพ เป้าหมายคือสร้างแรงขับเคลื่อนใหม่ให้การบริโภคในประเทศ
2) รัฐจะเพิ่มแรงหนุนทางการคลัง
- มาตรการสำคัญคือการใช้เงินสนับสนุนผ่านช่องทางเดิมของรัฐ เพื่อช่วยให้ AI ถูกนำไปใช้จริงในตลาดผู้บริโภค เช่น สนับสนุนการซื้อสินค้าอัจฉริยะในโครงการเปลี่ยนของเก่าเป็นของใหม่ ให้ดอกเบี้ยเงินกู้แก่ผู้บริโภคที่ซื้อสินค้าเกี่ยวกับ AI และใช้กองทุนอุตสาหกรรม AI ระดับประเทศช่วยผลักดันการใช้งาน
3) สินค้าที่รัฐอยากดัน
- นโยบายเน้นการเร่งเปิดตัวสินค้า AI รุ่นใหม่ เช่น สมาร์ตโฟน คอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ บ้านอัจฉริยะ อุปกรณ์สวมใส่ แว่นตา AI รถอัจฉริยะ และหุ่นยนต์ โดยเฉพาะหุ่นยนต์ดูแลผู้สูงอายุ หุ่นยนต์เพื่อนคุย และผู้ช่วยในบ้าน เพื่อให้ AI เข้าไปอยู่ในชีวิตประจำวันมากขึ้น
4) บริการและค้าปลีกจะเปลี่ยนอย่างไร
- จีนต้องการให้ AI เข้าไปยกระดับค้าปลีกและบริการ เช่น ร้านค้าอัจฉริยะ เขตการค้าอัจฉริยะ ไลฟ์สดด้วยคนเสมือน บริการลูกค้าอัตโนมัติ ระบบแนะนำสินค้า การตรวจคุณภาพสินค้าอัตโนมัติ และการจัดส่งด้วยรถไร้คนขับหรือโดรนในพื้นที่จำกัด ซึ่งจะทำให้แพลตฟอร์มที่มีฐานผู้ใช้และข้อมูลจำนวนมากได้เปรียบ
5) ใครได้ประโยชน์
- Alibaba ดูได้ประโยชน์จากการผสาน AI กับอีคอมเมิร์ซและการค้าปลีก ขณะที่ Tencent มีจุดแข็งจากระบบ WeChat ที่มีผู้ใช้มากกว่า 1 พันล้านคน และสามารถต่อยอดไปสู่ผู้ช่วย AI ในชีวิตประจำวัน ส่วน JD.com, PDD, Meituan, Douyin, Xiaohongshu และ Trip.com มีโอกาสใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในโลจิสติกส์ การขายสินค้า บริการท้องถิ่น การท่องเที่ยว และคอนเทนต์
6) ความหมายเชิงนโยบาย จีนยังอยากกระตุ้นบริโภค แต่ไม่ใช่ด้วยส่วนลดอย่างเดียว
- ข่าวนี้เชื่อมกับทิศทางใหญ่ของจีนที่ต้องการกระตุ้นการบริโภคในช่วงที่กำลังซื้อยังอ่อน Reuters รายงานว่าเทศกาล 618 ปีนี้สะท้อนความต้องการที่ยังไม่แข็งแรง และบทบาทของ AI ในการค้าปลีกเริ่มเด่นขึ้น ขณะที่แพลตฟอร์มเริ่มลดการพึ่งพาส่วนลดลึก ๆ และหันไปใช้ AI เพื่อเพิ่มประสบการณ์ผู้ใช้และประสิทธิภาพการขายมากขึ้น
ตารางสรุปนโยบาย “AI+การบริโภค” ของจีน
หมวดนโยบาย | เป้าหมายของรัฐ | ผู้ได้ประโยชน์ / หุ้นที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
1) เพิ่มแรงหนุนทางการคลัง | กระตุ้นกำลังซื้อสินค้าเทคโนโลยี และทำให้ AI เข้าถึงผู้บริโภควงกว้าง | Alibaba, JD.com, PDD, ผู้ผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์, สมาร์ตโฮม, อุปกรณ์สวมใส่ |
2) ดันสินค้า AI รุ่นใหม่ | สร้างรอบเปลี่ยนสินค้าใหม่ในกลุ่มอุปกรณ์ผู้บริโภค | Lenovo, Xiaomi, Alibaba, JD.com, Baidu, Tencent ecosystem |
3) ส่งเสริมหุ่นยนต์ในบ้านและบริการ | รองรับสังคมสูงวัย และสร้างตลาดใหม่ของหุ่นยนต์ผู้บริโภค | UBTech, Xiaomi, Baidu, Tencent, บริษัทหุ่นยนต์บริการ |
4) สร้างพื้นที่เปิดตัวสินค้า AI | ทำให้ผู้บริโภคเห็นและทดลองใช้สินค้า AI มากขึ้น | แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ, ผู้ผลิตอุปกรณ์ AI, ผู้จัดงานเทคโนโลยี |
5) AI + บริการในบ้าน | ยกระดับการบริโภคในครัวเรือน และเชื่อม AI กับการใช้ชีวิตประจำวัน | Xiaomi, Haier, Midea, JD.com, Alibaba |
6) AI + ดูแลผู้สูงอายุ | แก้ปัญหาสังคมสูงวัย และลดภาระระบบสาธารณสุข | UBTech, บริษัทหุ่นยนต์สุขภาพ, Tencent, Baidu, ผู้ให้บริการคลาวด์ |
7) AI + ท่องเที่ยวและวัฒนธรรม | กระตุ้นการใช้จ่ายภาคบริการ และเพิ่มคุณภาพประสบการณ์ท่องเที่ยว | Trip.com, Meituan, Alibaba, Tencent, Xiaohongshu |
8) AI + โรงแรมและร้านอาหาร | เพิ่มประสิทธิภาพบริการ ลดต้นทุนแรงงาน และยกระดับประสบการณ์ลูกค้า | Meituan, Trip.com, Alibaba, JD.com, บริษัทหุ่นยนต์บริการ |
9) AI + การศึกษา | ยกระดับการศึกษา และสร้างบริการ AI เฉพาะทาง | Baidu, Tencent, Alibaba Cloud, TAL, New Oriental |
10) AI + ค้าปลีก | เพิ่มประสิทธิภาพค้าปลีก และลดต้นทุนผู้ประกอบการ | Alibaba, JD.com, PDD, Meituan, Tencent |
11) AI + อีคอมเมิร์ซ | ทำให้อีคอมเมิร์ซโตด้วยเทคโนโลยี แทนการพึ่งส่วนลดอย่างเดียว | Alibaba, JD.com, PDD, Douyin, Xiaohongshu, Kuaishou |
12) AI + โลจิสติกส์ | ลดต้นทุนขนส่ง และขยายบริการถึงพื้นที่ห่างไกล | JD Logistics, Alibaba/Cainiao, Meituan, SF Holding, ผู้ผลิตหุ่นยนต์ส่งของ |
13) สร้างพื้นที่ทดลองใช้ AI | เร่งการใช้งานจริงและสร้างกรณีตัวอย่างเชิงพาณิชย์ | Alibaba, Tencent, Baidu, JD.com, Meituan, Trip.com |
14) วางมาตรฐานและความปลอดภัย | ลดความเสี่ยงจาก AI และทำให้ตลาดโตอย่างเป็นระบบ | บริษัทคลาวด์, ผู้ผลิตอุปกรณ์ AI, แพลตฟอร์มอินเทอร์เน็ต |
มุมมองของ InnovestX
- นโยบาย AI+การบริโภคเป็นบวกต่อหุ้นแพลตฟอร์มและบริษัทเทคโนโลยีจีนในระยะกลาง เพราะเปิดทางให้ AI กลายเป็นตัวช่วยเพิ่มยอดขาย ลดต้นทุน และสร้างบริการใหม่ แทนที่จะพึ่งการลดราคาเพียงอย่างเดียว ผู้ได้ประโยชน์หลักคือบริษัทที่มีฐานผู้ใช้ ข้อมูล ระบบชำระเงิน โลจิสติกส์ และช่องทางขายครบ เช่น Alibaba, Tencent, JD.com, Meituan และแพลตฟอร์มคอนเทนต์อย่าง Douyin/Xiaohongshu
- อย่างไรก็ตาม ผลบวกอาจค่อยเป็นค่อยไป เพราะต้องรอการใช้งานจริงและกำลังซื้อของผู้บริโภคฟื้นตัว

