จีนเร่งยกระดับ AI จากนโยบายรัฐ สู่การแข่งขันด้านโครงสร้างพื้นฐานและราคา

จีนกำลังผลักดัน AI ตั้งแต่ระดับนโยบายความมั่นคง การสร้างศูนย์ข้อมูล ไปจนถึงการใช้งานเชิงพาณิชย์ โดย DeepSeek, ByteDance, MiniMax และ Moonshot เร่งพัฒนาแบบจำลองที่มีต้นทุนต่ำและเข้าถึงง่าย ความก้าวหน้าดังกล่าวทำให้ OpenAI ต้องลดราคาครั้งใหญ่และเพิ่มแรงกดดันต่อผลตอบแทนจากเงินลงทุนทั่วทั้งอุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม กรณี Kimi ยังชี้ว่าจีนพึ่งพาชิป Nvidia อยู่มาก ทิศทาง AI ของจีนเป็นบวกต่อห่วงโซ่ศูนย์ข้อมูล คลาวด์ เครือข่าย ระบบไฟฟ้า ผู้ผลิตชิปในประเทศ และบริษัทที่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่

1. สี จิ้นผิงผลักดัน AI เป็นเทคโนโลยีเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เรียกร้องให้กองทัพจีนเพิ่มการใช้เทคโนโลยีไร้คนขับและปัญญาประดิษฐ์ เพื่อพัฒนากองทัพให้ทันสมัยและเพิ่มความสามารถในการรบ พร้อมเน้นการเชื่อมโยงอุตสาหกรรมทหารกับภาคพลเรือน เพื่อให้เทคโนโลยีจากบริษัทและสถาบันวิจัยสามารถนำไปใช้ด้านความมั่นคงได้รวดเร็วขึ้น
ทิศทางดังกล่าวสะท้อนว่า AI ของจีนไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงธุรกิจเทคโนโลยี แต่เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์เศรษฐกิจ ความมั่นคง และการแข่งขันกับสหรัฐฯ โดยเฉพาะระบบไร้คนขับ โดรน ระบบสื่อสาร และการประมวลผลข้อมูลสำหรับการปฏิบัติการร่วม

2. โครงสร้างพื้นฐานกลายเป็นฐานสำคัญของการแข่งขันระหว่างจีนกับสหรัฐฯ

การแข่งขันด้าน AI ไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณภาพของแบบจำลองเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยศูนย์ข้อมูล ชิป ระบบไฟฟ้า และเครือข่ายใยแก้วนำแสง จีนกำลังขยายกำลังประมวลผลทั่วประเทศ โดยเมืองรองต่างแข่งขันกันดึงดูดโครงการลงทุน แม้จะมีความเสี่ยงจากการสร้างซ้ำซ้อนและกำลังการผลิตที่ยังใช้ไม่เต็มที่ก็ตาม
ในทางตรงกันข้าม การพัฒนาศูนย์ข้อมูลในสหรัฐฯ เผชิญข้อจำกัดจากขั้นตอนอนุมัติ ความกังวลเรื่องการใช้น้ำและไฟฟ้า รวมถึงการต่อต้านจากชุมชน บางโครงการถูกเลื่อนหรือยกเลิก ขณะที่งานปรับปรุงเครือข่ายพื้นฐานบางประเภทใช้เวลาหลายเดือน จึงเกิดความกังวลว่าสหรัฐฯ อาจเสียความได้เปรียบให้จีน หากไม่สามารถเร่งการลงทุนได้
อย่างไรก็ตาม การลงทุนทั่วโลกมีขนาดสูงมาก โดยคาดว่าจะมีเงินลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI ราว 4–8 ล้านล้านดอลลาร์ในช่วง 5 ปีข้างหน้า ทำให้นักลงทุนเริ่มให้ความสำคัญมากขึ้นว่ารายได้และกระแสเงินสดที่เกิดขึ้นจะเพียงพอรองรับเงินลงทุนหรือไม่

3. บริษัทจีนเร่งเปิดแบบจำลองและขยายการใช้งานเชิงพาณิชย์

DeepSeek เปิดให้ผู้พัฒนาทดลองเชื่อมต่อแบบจำลอง V4 Flash ผ่านระบบเชื่อมต่อซอฟต์แวร์ โดยเน้นความสามารถในการทำงานหลายขั้นตอน การเขียนโปรแกรม และการใช้เครื่องมือต่างๆ ได้ดีขึ้น การเปิดให้เข้าถึงได้ง่ายช่วยให้บริษัทภายนอกสามารถนำแบบจำลองไปสร้างบริการของตนเอง และเร่งการขยายฐานผู้ใช้งาน
จุดแข็งของ DeepSeek คือการพัฒนาแบบจำลองที่มีต้นทุนใช้งานต่ำกว่าผู้เล่นสหรัฐฯ หลายราย โดยใช้โครงสร้างที่เลือกเปิดใช้งานเฉพาะส่วนที่จำเป็นในแต่ละงาน ช่วยลดต้นทุนการประมวลผลและเพิ่มแรงกดดันต่อราคาของตลาดโดยรวม
ด้าน ByteDance กำลังปรับโครงสร้างภายใน โดยรวมทีมเครื่องมือสำนักงาน Lark เข้ากับ Doubao และธุรกิจคลาวด์ เพื่อเชื่อมแบบจำลอง AI เข้ากับผลิตภัณฑ์สำหรับองค์กร การขาย และบริการลูกค้าโดยตรง รายได้ประจำต่อปีจากธุรกิจแบบจำลองของบริษัทอยู่ที่ประมาณ 4 พันล้านดอลลาร์ สูงที่สุดในกลุ่มบริษัท AI จีนที่มีข้อมูลเปิดเผย

4. การแข่งขันขยายจากข้อความไปสู่การสร้างวิดีโอ

MiniMax และ ByteDance เปิดตัวแบบจำลองสร้างวิดีโอรุ่นใหม่ในเวลาใกล้เคียงกัน สะท้อนการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้นในตลาดที่สามารถสร้างรายได้จริงจากงานโฆษณา สื่อบันเทิง การศึกษา และการผลิตเนื้อหา โดย MiniMax เน้นคุณภาพวิดีโอ ความคุ้มค่าด้านต้นทุน และเตรียมเปิดส่วนประกอบของแบบจำลองให้ผู้ใช้นำไปปรับแต่งได้ ส่วน ByteDance เน้นความสามารถด้านการตัดต่อและสร้างเรื่องราวที่ต่อเนื่อง
Seedance 2.5 ของ ByteDance สามารถสร้างคลิปที่ยาวขึ้น เชื่อมหลายฉากให้ต่อเนื่อง และใช้ภาพ วิดีโอ หรือเสียงเป็นข้อมูลอ้างอิงได้ นอกจากธุรกิจสื่อแล้ว บริษัทยังนำเทคโนโลยีไปใช้สร้างข้อมูลจำลองสำหรับภาคการผลิต หุ่นยนต์ และรถยนต์ไร้คนขับ ขณะที่ XPeng และผู้ผลิตเครื่องจักรจีนเริ่มประกาศความร่วมมือกับ ByteDance แล้ว
การแข่งขันในตลาดวิดีโอจึงสะท้อนว่าบริษัทจีนกำลังขยับจากการพัฒนาแบบจำลองทั่วไป ไปสู่ผลิตภัณฑ์เฉพาะด้านที่สามารถคิดค่าบริการและเชื่อมกับอุตสาหกรรมจริงได้ง่ายกว่า

5. ความก้าวหน้าของจีนบีบให้ OpenAI เปิดสงครามราคา

การพัฒนาอย่างรวดเร็วและราคาที่ต่ำของแบบจำลองจีนเริ่มกระทบผู้ให้บริการสหรัฐฯ โดย OpenAI ลดราคาการใช้งานแบบจำลอง GPT-5.6 ลงสูงสุด 80% เพื่อรักษาส่วนแบ่งตลาดและดึงดูดนักพัฒนาที่กำลังหันไปใช้ทางเลือกจากจีน
การลดราคาทำให้ช่องว่างด้านต้นทุนระหว่างสหรัฐฯ และจีนแคบลงอย่างมาก แม้แบบจำลองจีนบางรายยังมีราคาต่ำกว่า เช่น MiniMax และ DeepSeek แต่การแข่งขันกำลังเปลี่ยนจากการวัดความสามารถสูงสุดเพียงอย่างเดียว ไปสู่การวัดความคุ้มค่าต่อราคา ความเร็ว และความสะดวกในการนำไปใช้งาน
แรงกดดันด้านราคายังทำให้คำถามเรื่องผลตอบแทนจากการลงทุนชัดเจนขึ้น เพราะบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกกำลังลงทุนในศูนย์ข้อมูลและชิปเป็นจำนวนมาก แต่ราคาขายบริการกลับลดลง บริษัทที่ไม่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่หรือช่องทางสร้างรายได้ที่ชัดเจนอาจเผชิญภาวะขาดทุนต่อเนื่อง

แบบจำลอง	ราคาข้อมูลนำเข้า ต่อ 1 ล้านหน่วยข้อความ	ราคาข้อมูลส่งออก ต่อ 1 ล้านหน่วยข้อความ	ภาพรวมราคา
OpenAI GPT-5.6 Luna	0.20 ดอลลาร์	1.20 ดอลลาร์	ลดราคาลง 80% และเข้าสู่กลุ่มที่มีความคุ้มค่าสูง
OpenAI GPT-5.6 Terra	2.00 ดอลลาร์	12.00 ดอลลาร์	ลดราคาลง 20%
Kimi K3	3.00 ดอลลาร์	15.00 ดอลลาร์	หลังปรับขึ้นราคา แพงกว่า Luna และ Terra
Zhipu GLM-5.2	1.40 ดอลลาร์	4.40 ดอลลาร์	ยังแข่งขันด้านราคาได้
MiniMax M3	0.30 ดอลลาร์	0.60 ดอลลาร์	ต่ำที่สุดในกลุ่มที่ระบุ
DeepSeek V4-Pro	0.435 ดอลลาร์	0.87 ดอลลาร์	ราคาต่ำและกดดันคู่แข่งสหรัฐฯ

6. Kimi แสดงความก้าวหน้าของจีน แต่ยังพึ่งพาชิป Nvidia

Moonshot AI มีข้อตกลงใช้กำลังประมวลผลจาก Alibaba ซึ่งประกอบด้วยชิป Nvidia ราว 20,000 ตัว และถือเป็นส่วนสำคัญของทรัพยากรที่ใช้พัฒนา Kimi แม้ Alibaba จะโต้แย้งรายละเอียดว่าชิปดังกล่าวเป็นรุ่น H200 หรือไม่ แต่ไม่ได้ปฏิเสธการให้กำลังประมวลผลจากชิป Nvidia แก่ Moonshot
Kimi K3 สามารถทำผลงานใกล้เคียงแบบจำลองชั้นนำของสหรัฐฯ ในบางการทดสอบ และแซงแบบจำลอง Qwen ของ Alibaba ในบางด้าน ทั้งที่ใช้โครงสร้างพื้นฐานของ Alibaba เอง สะท้อนว่าคุณภาพของแบบจำลองไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนชิปเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงข้อมูล วิธีฝึก และการออกแบบระบบ
อย่างไรก็ตาม กรณีนี้ยังแสดงให้เห็นข้อจำกัดของจีน เพราะการพัฒนาแบบจำลองระดับสูงยังต้องพึ่งชิปจาก Nvidia และช่องทางการเช่ากำลังประมวลผลจากต่างประเทศ มาตรการควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ จึงยังมีผลต่อจีน แม้อาจไม่สามารถหยุดการพัฒนาได้ทั้งหมด

ลำดับพัฒนาการ	ประเด็นสำคัญ	รายละเอียด	ผลต่อการแข่งขัน
1	นโยบายระดับประเทศ	สี จิ้นผิงผลักดันการใช้ AI และเทคโนโลยีไร้คนขับในกองทัพ พร้อมเชื่อมอุตสาหกรรมทหารกับภาคพลเรือน	ทำให้ AI เป็นทั้งนโยบายเศรษฐกิจ ความมั่นคง และเทคโนโลยีของจีน
2	โครงสร้างพื้นฐาน	จีนเร่งขยายศูนย์ข้อมูล กำลังประมวลผล และเครือข่ายทั่วประเทศ ขณะที่สหรัฐฯ เผชิญความล่าช้าจากขั้นตอนอนุมัติและการคัดค้านของชุมชน	จีนมีโอกาสเพิ่มความเร็วในการสร้างกำลังประมวลผล แต่เสี่ยงลงทุนซ้ำซ้อนและใช้กำลังการผลิตไม่เต็มที่
3	การพัฒนาแบบจำลอง	DeepSeek, ByteDance, MiniMax และ Moonshot เร่งเปิดตัวแบบจำลองใหม่ที่เน้นต้นทุนต่ำ การใช้งานง่าย และนำไปใช้เชิงพาณิชย์	การแข่งขันเปลี่ยนจากคุณภาพสูงสุดเพียงอย่างเดียว ไปสู่ความคุ้มค่า ราคา และการสร้างรายได้
4	สงครามราคา	OpenAI ลดราคาบริการแบบจำลอง GPT-5.6 สูงสุด 80% เพื่อตอบโต้คู่แข่งจีน	ช่องว่างราคาจีน–สหรัฐฯ แคบลง และกดดันอัตรากำไรของผู้พัฒนาแบบจำลองทั่วโลก
5	ข้อจำกัดด้านชิป	Kimi ใช้กำลังประมวลผลจากชิป Nvidia ราว 20,000 ตัวผ่าน Alibaba	จีนพัฒนาแบบจำลองได้เร็ว แต่ยังพึ่งพาชิปต่างประเทศในระดับสูง

7. อุตสาหกรรม AI เข้าสู่ช่วงคัดเลือกผู้ชนะและผู้แพ้

การเติบโตของ AI กำลังเข้าสู่ช่วงที่ตลาดเริ่มให้ความสำคัญกับกำไรมากกว่าการประกาศลงทุน นักลงทุนติดตามกระแสเงินสด ผลตอบแทนต่อเงินลงทุน อัตรากำไร การรักษาลูกค้า และอำนาจในการกำหนดราคา มากกว่าการเติบโตของจำนวนผู้ใช้เพียงอย่างเดียว
แบบจำลองจีนที่มีประสิทธิภาพใกล้เคียงคู่แข่ง แต่ใช้ต้นทุนและพลังงานต่ำกว่า กำลังท้าทายแนวคิดเดิมที่ว่าการลงทุนศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ คือหนทางเดียวในการเป็นผู้นำ อีกทั้งราคาบริการของจีนในบางกรณีต่ำกว่าคู่แข่งสหรัฐฯ ถึง 90% ทำให้ผู้ให้บริการทั่วโลกอาจรักษาราคาและอัตรากำไรได้ยากขึ้น

บริษัท/แบบจำลอง	พัฒนาการสำคัญ	จุดแข็ง	ข้อจำกัดหรือความเสี่ยง
DeepSeek – V4 Flash	เปิดให้ผู้พัฒนาทดลองเชื่อมต่อแบบจำลองผ่านระบบเชื่อมต่อซอฟต์แวร์	เด่นด้านการเขียนโปรแกรม การทำงานหลายขั้นตอน และต้นทุนใช้งานต่ำ	กำลังประมวลผลยังจำกัด และการขยายบริการขึ้นอยู่กับชิปและศูนย์ข้อมูล
ByteDance – Doubao/Lark	รวมทีม Lark เข้ากับ Doubao และธุรกิจคลาวด์ เพื่อขาย AI ให้ลูกค้าองค์กร	มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ ช่องทางขายเดิม และรายได้ประจำจาก AI ราว 4 พันล้านดอลลาร์ต่อปี	การคิดค่าบริการอาจกระทบจำนวนผู้ใช้ และต้องพิสูจน์ความสามารถในการรักษารายได้
ByteDance – Seedance 2.5	เพิ่มความสามารถสร้างวิดีโอต่อเนื่อง ใช้ภาพ วิดีโอ และเสียงเป็นข้อมูลอ้างอิง	นำไปใช้ได้ทั้งโฆษณา การศึกษา การผลิต หุ่นยนต์ และรถยนต์ไร้คนขับ	ยังมีข้อจำกัดเรื่องการเคลื่อนไหวที่ซับซ้อนและหลายวัตถุในฉากเดียว
MiniMax – H3	เปิดตัวแบบจำลองสร้างวิดีโอที่มีต้นทุนประมาณครึ่งหนึ่งของคู่แข่ง และเตรียมเปิดส่วนประกอบแบบจำลอง	ราคาต่ำ สร้างวิดีโอความละเอียดสูง และผู้ใช้สามารถนำไปปรับแต่ง	แข่งขันโดยตรงกับ ByteDance และต้องเร่งเปลี่ยนความนิยมเป็นรายได้
Moonshot – Kimi K3	ใช้กำลังประมวลผลจาก Alibaba และทำผลงานใกล้เคียงแบบจำลองชั้นนำของสหรัฐฯ ในบางด้าน	ประสิทธิภาพสูงเมื่อเทียบกับต้นทุน และมีรูปแบบเปิดให้ใช้งาน	ยังพึ่งชิป Nvidia และมีความเสี่ยงจากข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐฯ
OpenAI – GPT-5.6	ลดราคาบริการสูงสุด 80% และเพิ่มโหมดความเร็วสูง	ลดช่องว่างด้านราคากับคู่แข่งจีนและรักษาฐานนักพัฒนา	การลดราคาเพิ่มแรงกดดันต่อรายได้และผลตอบแทนจากเงินลงทุน

ห่วงโซ่ธุรกิจ	บริษัทที่เกี่ยวข้อง	ผลเชิงบวก	ความเสี่ยงสำคัญ
ศูนย์ข้อมูลและคลาวด์	Alibaba, Tencent, ผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลจีน	ความต้องการเช่ากำลังประมวลผลและบริการคลาวด์เพิ่มขึ้น	ลงทุนสูง ใช้กำลังการผลิตไม่เต็มที่ และสงครามราคา
ผู้พัฒนาแบบจำลอง	ByteDance, DeepSeek, MiniMax, Moonshot	จำนวนผู้ใช้และการใช้งานเชิงพาณิชย์ขยายตัว	ราคาบริการลดลงเร็วกว่าต้นทุน ทำให้กำไรต่ำ
ชิปประมวลผล	Nvidia และผู้ผลิตชิปจีน	ความต้องการชิปประสิทธิภาพสูงยังแข็งแกร่ง	ข้อจำกัดการส่งออก และการส่งเสริมชิปในประเทศจีน
โปรแกรมสำหรับองค์กร	ByteDance, Alibaba, Tencent	สามารถนำ AI ไปขายเพิ่มกับฐานลูกค้าเดิม	ลูกค้าอาจเปลี่ยนผู้ให้บริการได้ง่าย หากแบบจำลองมีคุณภาพใกล้กัน
สื่อและวิดีโอ	ByteDance, MiniMax	มีช่องทางสร้างรายได้จากโฆษณา สื่อ การศึกษา และอุตสาหกรรม	การแข่งขันสูง คุณภาพพัฒนาเร็ว และราคามีแนวโน้มลดลง
การลงทุนโดยรวม	บริษัทเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน	เม็ดเงินลงทุนทั่วโลกอาจอยู่ที่ 4–8 ล้านล้านดอลลาร์ใน 5 ปี	ตลาดจะให้ความสำคัญกับกระแสเงินสด ผลตอบแทนต่อเงินลงทุน และอัตรากำไรมากขึ้น

มุมมองของ InnovestX

ทิศทาง AI ของจีนเป็นบวกต่อห่วงโซ่ศูนย์ข้อมูล คลาวด์ เครือข่าย ระบบไฟฟ้า ผู้ผลิตชิปในประเทศ และบริษัทที่มีฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่ เช่น Alibaba, Tencent, GDS, SMIC, Cambricon, Zhongji Innolight, Eoptolink, Horizon Robotics และ UBTech
โดย Alibaba ได้ประโยชน์ทั้งจากบริการคลาวด์ การลงทุนใน Moonshot และความต้องการกำลังประมวลผล ขณะที่ ByteDance มีความได้เปรียบจากฐานผู้ใช้ Doubao และการเชื่อม AI เข้ากับงานองค์กรและสื่อ
ส่วน Tencent และผู้ให้บริการศูนย์ข้อมูลจีนมีโอกาสได้ประโยชน์จากความต้องการประมวลผลที่เพิ่มขึ้น
ด้าน Nvidia ยังได้รับประโยชน์จากการที่บริษัทจีนต้องพึ่งชิปประสิทธิภาพสูง แต่มีความเสี่ยงจากข้อจำกัดการส่งออกและนโยบายจีนที่ส่งเสริมชิปในประเทศ สำหรับผู้พัฒนาแบบจำลอง
ความเสี่ยงสำคัญคือสงครามราคาที่อาจทำให้รายได้เติบโตแต่กำไรต่ำ

ข้อสงวนสิทธิ์
ข้อมูล ความเห็น บทวิเคราะห์ ราคา การคาดการณ์ และ/หรือ ข้อมูลอื่นใด (“ข้อมูล”) ที่ปรากฏ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น โดยมีที่มาจากแหล่งข้อมูลสาธารณะที่เชื่อว่าเชื่อถือได้ บริษัทหลักทรัพย์ อินโนเวสท์ เอกซ์ จำกัด (“INVX”) ไม่รับรองความถูกต้อง ครบถ้วน หรือความเป็นปัจจุบันของข้อมูลดังกล่าว โดยเป็นข้อมูล ณ วันที่เผยแพร่และอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า ข้อมูลนี้ไม่ถือเป็นการรับประกันราคาหรือผลตอบแทน คำแนะนำการลงทุน การเสนอซื้อหรือขายหลักทรัพย์ หรือชักชวนให้เสนอซื้อหรือเสนอขายหลักทรัพย์ใด INVX และ/หรือ กรรมการ พนักงาน และลูกจ้างของ INVX ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายอันเป็นผลมาจากหรือเกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลดังกล่าว

INVX และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) (“ธนาคารฯ”) เป็นบริษัทย่อยที่บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) (SCBX) เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับธนาคารฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเปรียบเทียบเท่านั้น INVX และ/หรือ บริษัทในเครือ SCBX อาจเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ ผู้ออกและเสนอขายหุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง หรือ ตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ บนหลักทรัพย์ที่ปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ รวมถึงอาจมีการทำธุรกรรมอื่นใดในหลักทรัพย์ที่ถูกกล่าวถึง อันอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ได้ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนตัดสินใจลงทุน